Di chuyển trái phải!

Nếu mọi người đang làm trong ngành tech ở Nhật, chắc hẳn sẽ nhận ra một sự thay đổi đang âm thầm diễn ra: Lập trình viên thay vì cắm mặt tập trung viết code như trước, nay đang chuyển sang tập trung thiết kế dự án sao cho phải... viết code ít nhất có thể.

Shift left and right.

Ngày xưa anh em lập trình viên thường tốn quá nhiều thời gian và công sức cho việc gõ code. Do đó, một dự án IT luôn cần các role chuyên biệt để san sẻ khối lượng công việc:

• Business Analyst (BA): Người trực tiếp làm việc với khách hàng để thu thập, phân tích và cuối cùng là chuyển đổi các nghiệp vụ đó thành "ngôn ngữ" mà lập trình viên có thể hiểu được.

• Tester / QA: Người thiết kế hệ thống quản lý chất lượng cho output của dev. Đôi khi anh em coder quá tập trung vào logic của mình nên bị bias (thiên kiến) và không thể nhìn ra các edge case; lúc này Tester đóng vai trò rà soát với góc nhìn độc lập.

Hai role này tương tác và support dev. Dù thỉnh thoảng có cãi nhau ỏm tỏi, nhưng đây thực sự là hai vị trí cực kỳ quan trọng đối với anh em developer. Cơ bản là ngày đó dev quá bận. Code khổ lắm, việc thiết kế, thử nghiệm, debug đã ngốn hết cả thanh xuân và effort rồi, nên anh em coder chẳng mấy khi mặn mà (hay có đủ thời gian) để quan tâm hay support sang bên BA và Tester.

Nhưng từ ngày có AI, mình nghĩ thời thế đã thay đổi rất nhiều và rất nhanh. Anh em coder hiện tại đang cố gắng thiết kế workflow sao cho bản thân ít phải code nhất có thể. Thực tế, trong một dự án đã có nền tảng harness tốt và requirement rõ ràng, chỉ cần prompt một cái là AI Agent có thể sinh ra lượng code bằng anh em làm cả tuần.

Khi khâu gõ code được giải phóng, anh em coder đang khá là "rảnh". Vậy thì bắt buộc anh em phải Move Left và Move Right:

• Move Left (Về phía BA): Trở thành một BA thực thụ. Chủ động đi sâu vào nghiệp vụ, hiểu khách, yêu khách, phân tích yêu cầu thật chuẩn rồi mới nạp vào cho AI Agent xử lý.

• Move Right (Về phía Tester): Dùng AI Agent để gen test. Lúc này dev tiếp cận bài toán bằng một "fresh eye" (vì anh em có tự viết code đó đâu mà bị bias), nên hoàn toàn có thể thay thế Tester để thiết kế và thực thi test case cùng với AI.

Đó là những thay đổi cốt lõi mà mình đang cảm nhận và nó thực sự đang diễn ra. Vậy câu hỏi đặt ra là: Số phận của BA và Tester thì sao? Liệu có kịch bản ngược lại, tức là BA và Tester thay thế luôn Developer? Cá nhân mình thấy viễn cảnh này có thể xảy ra. Nếu BA và Tester cũng trang bị cho mình tư duy hệ thống và biết code, thì khả năng họ bao luôn khâu code cũng sẽ ngang bằng với kịch bản ở trên. Và lúc này dự án sẽ không còn phân chia ra role cụ thể nữa, thay vào đó mọi người có 1 tên chung, Developer chẳng hạn

Kết luận

Với sự hỗ trợ của AI, chúng ta có thể làm được nhiều hơn, và bắt buộc phải làm nhiều hơn, biết rộng hơn, thay vì chỉ chăm chăm làm tốt cái ngách chuyên môn như trước giờ. Nhưng ở thời điểm hiện tại, anh em developer chắc chắn đang ở vào vị thế thuận lợi để "move left and right".

Let's see!