Khi nói đến IT, bạn sẽ rất ngạc nhiên khi biết rằng không chỉ có những anh thợ code đầu to mắt cận! Thực tế trong một dự án IT, ngoài coder ra còn có vô vàn những vị trí vai trò khác nhau! Một người không có nền tảng IT có thể tham gia vào 1 dự án IT được không? Câu trả lời là có nhé các bạn! Vậy, hãy cùng khám phá những vai trò đặc biệt này nhé!

Product Manager

Đây gần như là linh hồn của một dự án IT, Một sản phẩm có thành công hay không phụ thuộc rất lớn vào Product Manager. (1 dự án IT có thể thành công nhưng sản phẩm của dự án IT đó có thể sẽ không thành công ). Product Manager là người cần nắm bắt rõ sản phẩm mình đang làm, nắm bắt nhu cầu của người dùng, theo dõi thị trường, lập kế hoạch chiến lược để đảm bảo sản phẩm của mình sẽ thành công. Product Manager liên quan đến sản phẩm từ lúc bắt đầu lên ý tường đến lúc đưa ra thị trường và sau đó là duy trì cải thiện trong suốt vòng đời của nó.

Nhầm tưởng: Trong nhiều dự án IT, nhất là những dự án migration thì vai trò của product manager đôi khi rất mờ nhạt, có khi không tồn tại. Người Phân tích nghiệp vụ (BA) sẽ làm 1 phần công việc của Product manager. Và Product Manager cũng hay bị nhầm lẫn với project manager hoặc là làm luôn việc của Project Manager hoặc ngược lại.

PM là 1 vị trí không đòi hỏi nhiều về kỹ thuật nhưng cần phải có tầm nhìn chiến lược về sản phẩm, hiểu nhu cầu của người dùng và thị trường

Project Manager (PM)

Có nhiều bạn hay bị nhầm lẫn giữa Product manager và Project Manager nhưng đây là 2 vị trí hoàn toàn khác nhau trong dự án. Trong 1 dự án IT lớn thì có 1 Product Manager nhưng có thể có 1 hoặc nhiều project manager.

Project Manager cũng là Một Vị trí rất quan trọng trong 1 dự án IT, nắm vai trò chính trong việc lên kế hoạch, quản lý tiến độ dự án, sắp xếp các nhiệm vụ liên quan. Project Manager thì sẽ luôn cố gắng để 1 dự án hoàn thành đúng hạn, không vượt quá budget.

Nhầm tưởng: Thực sự khi mới ra trường thì mình luôn nghĩ rằng Project manager là sếp trong một dự án IT, Sếp nói gì thì nghe theo.Nhưng thực tế thì không phải như vậy Project Manager đóng 1 vai trò trong dự án như các vị trí khác và mọi người sẽ cố gắng theo sự sắp xếp của Project Manager nhưng cũng Tuỳ vào khả năng của PM mà dự án suôn sẻ hay không, nhiều PM khả năng sắp xếp kém thì cuối cùng cả dự án IT khổ, anh em coder làm thêm giờ tối mặt không thấy mặt trời.

PM là 1 vị trí không đòi hỏi nhiều về kỹ thuật nhưng cần kỹ năng lên kế hoạch và quản lý tốt

Business Analyst (BA)

nếu dịch sát nghĩa thì là Phân tích nghiệp vụ, khá rõ ràng đúng không nào, thực tế thì BA có vai trò về phân tích những yêu cầu, hiểu biết về nghiệp vụ kinh doanh của tổ chức, từ đó đưa ra được giải pháp phù hợp cùng với đội ngũ, phòng ban khác trong công ty. Trong 1 dự án IT thì phòng ban giải quyết bài toán này chính là phòng IT.

BA thường có hiểu biết sâu về một mảng kinh doanh nào đó của công ty và chịu trách nhiệm giải đáp những thắc mắc của coder, viết yêu cầu về nghiệp vụ và truyền tải nghiệp vụ đó đến cho coder, Ở Nhật trong các công ty Outsource như FJP thì vị trí BRSE (kỹ sư cầu nối) có vẻ như rất giống với vị trí này tuy nhiên có thêm nền tảng kỹ thuật. Mình sẽ có 1 bài khác nữa chuyên sâu hơn về vị trí này.

Nhầm tưởng: trước giờ thì mình cứ nghĩ là BA sẽ cần phải biết cả về nghiệp vụ và IT nhưng thực tế thì việc có thêm kỹ năng IT có khi lại lợi bất cập hại, mình đã gặp rất nhiều bạn BA thay vì truyền tải nghiệp vụ cho anh em coder thì lại đi viết code, sql để mô tả nghiệp vụ , rất nguy hiểm.

BA là vị trí không đòi hỏi nhiều kỹ thuật nhưng cần phải có kỹ năng phân tích và hiểu về nghiệp vụ, ngoài ra kỹ năng giao tiếp truyền đạt cũng rất quan trọng.

Tech Lead

Vị trí này đòi hỏi phải có kỹ năng rất cứng về IT, thường là 1 chuyên gia về công nghệ, hiểu biết rộng và sâu, có nhiều kinh nghiệm và khả năng lãnh đạo. Có thể hỗ trợ được các thành viên khác trong dự án mỗi khi gặp vấn đề, hoặc ít nhất là đưa ra được phương hướng giải quyết về mặt kỹ thuật. Tech lead thường tham gia hầu hết vào tất cả những buổi thảo luận trong dự án,Có kỹ năng làm việc nhóm, giao tiếp cao.

Tech Lead là một thành viên quan trọng trong quá trình phát triển phần mềm và đóng góp đáng kể vào sự thành công của dự án.

Nhầm tưởng: Tech Lead phải là người biết hết tất cả các công đoạn trong dự án và phải là chuyên gia trong tất cả các công nghệ mà dự án đang sử dụng. Thực ra thì không phải vậy, Trong 1 dự án IT thì thường sẽ đòi hỏi một vài bạn chuyên gia trong 1 area nào đó, ví dụ chuyên gia frontend, chuyên gia DBA etc... và các bạn kiểu như T shape, hiểu biết rộng nhưng chưa hẳn là chuyên gia. Tech lead thường là những bạn có skill T-Shape này thêm vào nữa là kỹ năng giao tiếp, network etc...

Coder

Coder là những người hoàn thành công việc chính trong dự án, giống như mình nói ở trên thì thường chuyên gia sẽ nằm ở đây, những bạn này thường thích nói chuyện với máy tính, đam mê công nghệ và rất giỏi về một lĩnh vực nào đó, Tuy nhiên thì do thích nghiên cứu về công nghệ và hay chú trọng vào từng task cụ thể nên bị thiếu đi cái nhìn tổng quan hơn về dự án. vị trí này thường bao gồm nhiều level skill khác nhau : Junior, Senior, Fullstack, Expert.

Nhầm tưởng: Khi nói về coder thì thường các bạn hay nghĩ về các anh chàng đầu to mắt cận, đôi khi hói, rất khó gần biết sửa win, máy in, ống nước, hack facebook. nhưng sự thật thì các bạn ấy rất dễ thương và dễ gần nhé và đặc biệt là không hack được Facebook đâu !

Không cần phải nói thì vị trí này sẽ đòi hỏi một nền tảng kỹ thuật nhất định trước khi có thể tham gia vào dự án, ngoài ra khả năng team work, giao tiếp cũng rất quan trọng. Nếu các bạn muốn tham gia dự án như 1 coder thì đầu tiên phải học về một ngôn ngữ lập trình được sử dụng trong dự án, Vậy bắt đầu học thế nào học cái gì , chi tiết mời các bạn xem trong bài Học Lập Trình ở Nhật

Test Lead

Cũng giống như Tech lead tuy nhiên lại thiên về bên kiểm thử phần mềm. là người đứng đầu trong nhóm kiểm thử chất lượng phần mềm. Chức vụ này thường có nhiệm vụ quản lý các thành viên trong nhóm kiểm thử, lên kế hoạch và thực hiện các hoạt động kiểm thử để đảm bảo rằng sản phẩm phần mềm đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng và hiệu suất. Test Lead cũng có vai trò trong việc xác định chiến lược kiểm thử và tham gia vào quy trình phát triển phần mềm để đảm bảo sự hợp tác giữa các bộ phận khác nhau trong dự án.

Test lead thường là người có hiểu biết về dự án và công nghệ mình đang sử dụng trong dự án, và cũng có rất nhiều kinh nghiệm trong việc kiểm thử phần mềm, từ đó đưa ra được những phương hướng kiểm thử cho cả team, quản lý rủi ro về chất lượng của sản phẩm.

Tester

Tương tự như coder, đây là vị trí đóng vai trò chính trong việc tiến hành kiểm thử phần mềm, gồm người hoặc nhóm chịu trách nhiệm thực hiện các bài kiểm tra hoặc kiểm tra thử sản phẩm phần mềm để tìm ra lỗi, sự cố hoặc vấn đề liên quan đến chất lượng. Các tester thường sử dụng các kịch bản kiểm tra để xác minh tính năng của ứng dụng và đảm bảo rằng nó hoạt động đúng theo thiết kế.

Nhầm tưởng: tester có thù với coder , chỉ chăm chăm đi bắt lỗi, thề không thể đội trời chung. Nhưng thực tế thì các bạn tester và coder cũng hay tranh luận đây là bug hay tính năng nhưng mọi người tất cả cũng vì sự thành công của 1 dự án mà thôi.

Tester cần tỉ mỉ, chi tiết và đôi khi ...khó tính 1 chút, Vị trí này không đòi hỏi nhiều về kỹ thuật, nhưng sẽ đòi hỏi 1 mức độ nhất định về công nghệ để hiểu những gì mình đang kiểm thử, từ đó đưa ra được những kịch bản kiểm thử tốt.Có nhiều bạn không biết kỹ thuật vẫn tham gia rất tốt vào dự án. Tuy nhiên việc có 1 kiến thức nhất định nào đó sẽ giúp ích rất nhiều cho dự án và team.

Kết Bài

Trong dự án IT, Có nhiều vai trò khác như Product Manager, Project Manager, Business Analyst, Tech Lead, Tester và Test Lead. Mỗi vị trí có vai trò và trách nhiệm riêng, từ việc lên ý tưởng sản phẩm, quản lý dự án, phân tích nghiệp vụ, đến việc phát triển và kiểm thử phần mềm.

Ngoài những vai trò chính trên, 1 Dự án IT còn có sự tham gia của nhiều vị trí khác nhau nữa ví dụ như Ops (Người vận hành sản phẩm), Solution Architect (Kiến trúc sư hệ thống), Security (Bảo mật) , DBA (Quản trị dữ liệu) , Người dùng , các bên liên quan khác. Tuy nhiên những vị trí đó thường sẽ chỉ tham gia 1 phần hoặc vào 1 giai đoạn nhất định nào đó của dự án chứ không xuyên suốt.

Tuỳ vào kiểu vận hành của một dự án IT(Water fall, Scrum,KANBAN) thì sẽ có sự thay đổi về vị trí của Product manager, Project Manager hoặc BA nhưng Coder và Tester là 2 vị trí rất khó hoặc không thể thay thế.