Trong những năm gần đây,Nhật Bản đối mặt với việc thiếu hụt nguồn lao động trầm trọng và nhu cầu về nguồn nhân lực IT cũng không phải là ngoại lệ. Vì vậy việc đến Nhật làm việc theo diện kỹ sư IT đang ngày càng trở nên dễ dàng hơn.Tuy nhiên đối với kỹ sư người nước ngoài thì trước tiên cần phải có visa để có thể được làm việc tại Nhật hợp pháp.

Kỹ sư IT là một trong những nghề đang được tìm kiếm nhiều nhất đối với người nước ngoài muốn làm việc tại Nhật Bản. Trong bài viết này team Code ở Nhật sẽ chia sẻ với các bạn về việc để làm kỹ sư IT ở Nhật sẽ cần lưu ý những gì, có những loại visa nào, điều kiện cũng như điểm lưu ý về việc lấy visa.

Bạn có bằng đại học về ngành IT

Nếu các bạn có bằng kỹ sư/ cử nhân học về ngành IT thì các bạn sẽ được cấp visa Kỹ thuật/ Tri thức nhân văn/ Nghiệp vụ quốc tế (技術・人文知識・国際業務)

Đây là visa được cấp phổ biến nhất cho các bạn làm kỹ sư IT ở Nhật Bản. Một loại visa khá phổ thông và dễ dàng được cấp với điều kiện là bạn có 1 công ty ở Nhật tiếp nhận và có bằng đại học, cao đẳng về ngành học liên quan, cụ thể ở đây là có bằng học về khoa học máy tính...

Về cơ bản thì tất cả các ngành học có liên quan đến kỹ sư thì đều có cơ hội để có được visa này để làm việc, tuy nhiên khả năng nhận được visa của 1 ngành không liên quan đến bằng cấp hiện tại sẽ phức tạp hơn và có nhiều thủ tục hơn nhiều. Chẳng hạn bạn học kỹ sư hoá dầu nhưng ra làm IT về lý thuyết thì vẫn có thể được nhưng sẽ cần nhiều điều kiện khác đi kèm.

Bạn có bằng đại học nhưng không phải IT

Thực ra việc làm trái ngành khá là phổ biến ở xã hội Nhật Bản, Có nhiều bạn học về kinh tế nhưng ra trường lại làm về IT và ngược lại. Những trường hợp này không phải là hiếm, đặc biệt trong bối cảnh đang thiếu nguồn nhân lực IT trầm trọng ở Nhật hiện nay. Tuy nhiên đối với người nước ngoài thì nó không đơn giản như vâỵ. Khi bạn không có bằng đại học về ngành IT nhưng muốn đến Nhật làm IT về cơ bản là khó, nhưng không có nghĩa là không thể. Visa Kỹ thuật/ Tri thức nhân văn/ Nghiệp vụ quốc tế thì các bạn thấy nó không chỉ bao gồm kỹ thuật mà còn có mục Tri thức nhân văn và Nghiệp vụ quốc tế, Ví dụ các bạn là một người học tiếng anh muốn sang Nhật làm IT thì các bạn có thể ứng tuyển vào vị trí dịch thuật, comtor của một công ty sau đó thì chuyển sang làm IT. Có điều trong trường hợp này thì bạn sẽ cần phải thoả thuận với công ty tuyển dụng mình và yêu cầu họ hỗ trợ. Bạn sẽ cần phải thuyết phục rằng mình là người xuất sắc để công ty sẵn sàng bỏ công sức và chi phí ra đi cùng mình theo con đường này.

Nhân lực chất lượng cao

Đây là loại visa mới của chính phủ Nhật để thu hút những nhân lực có chất lượng cao đến sinh sống và làm việc ở Nhật. Đúng như cái tên của nó, để lấy được Visa dạng này thì bạn phải đạt được 1 số yêu cầu khi xin visa. Cụ thể ở đây là hệ thống tính điểm. Chỉ cần bạn đủ 70 điểm trở lên thì sẽ có được visa này. Hệ thống tính điểm bao quát nhiều khía cạnh khác nhau ví dụ bạn có bằng đại học sẽ có 10 điểm, bằng thạc sỹ 20 điểm bằng tiến sỹ 30 điểm, ngoài ra thì còn có tính điểm dựa trên độ tuổi, thu nhập hàng năm, chứng chỉ etc...

Có nhiều người nói là Visa Nhân lực chất lượng cao sinh ra là dành cho dân IT vì chỉ có dân IT mới có thu nhập đủ cao để có được visa này. mình thấy cũng khá chính xác, chỉ cần bạn còn trẻ dưới 30, có bằng đại học, 3 năm kinh nghiệm chứng chỉ tiếng N2 thu nhập 800 vạn trở nên thì sẽ có khả năng lấy được Visa dạng này.

Chuyển ngành có cùng loại Visa

cụ thể ở đây là Kỹ thuật/ Tri thức nhân văn/ Nghiệp vụ quốc tế. Như mình đề cập ở trên thì việc xin visa ban đầu ở Nhật đòi hỏi việc bạn phải vào làm đúng ngành học tuy nhiên khi đã xin được visa này và vào Nhật làm rồi thì việc chuyển ngành lại không quá khó khăn chỉ cần ngành bạn làm vẫn nằm trong loại Visa này. Vì vậy vẫn có rất nhiều trường hợp đến Nhật ban đầu làm kỹ sư xây dụng nhưng lại sang làm kỹ sư IT được và ngược lại làm kỹ sư IT nhưng sau lại chuyển sang làm hướng dẫn viên du lịch.

Có 10 năm kinh nghiệm trong ngành IT

Mình biết có rất nhiều bạn kỹ sư IT tài năng không có bằng đại học, các bạn có thể nghỉ giữa chừng hoặc học chứng chỉ nghề như Aptech chẳng hạn. Trong trường hợp này thì để có thể đến Nhật làm việc bạn phải có ít nhất 10 năm kinh nghiệm làm việc. Tuy nhiên việc chứng minh mình có 10 năm kinh nghiệm làm việc sẽ đòi hỏi các bạn phải chuẩn bị khá nhiều hồ sơ nhiêu khê và cũng không có hướng dẫn cụ thể. Nếu trong vòng 10 năm đó các bạn nhảy việc thường xuyên thì việc chứng minh lại càng phức tạp và độ tin cậy của hồ sơ giảm đi đáng kể, Nếu cơ quan nhập cư của Nhật cảm giác hồ sơ không đáng tin cậy thì cũng sẽ rất dễ dàng từ chối bạn. Trong trường hợp này thì team Code ở Nhật khuyên các bạn tham khảo lựa chọn bên dưới.

Thi đỗ chứng chỉ IT được chính phủ Nhật Bản công nhận

Nếu các bạn có một trong các chứng chỉ do chính phủ Nhật Bản cấp thì sẽ không còn bị yêu cầu về bằng Đại Học hoặc có 10 năm kinh nghiệm. Một trong những chứng chỉ phổ biến đó là chứng chỉ FE (chứng chỉ đạt chuẩn cơ bản kỹ sư CNTT của Nhật Bản) kỳ thi diễn ra 1 năm 2 lần vào tháng 4 và tháng 10 bao gồm 2 phần thi sáng chiều, bạn chỉ cần đạt 600/1000 điểm là đạt được chứng chỉ này. Khi có được chứng chỉ này thì các bạn không cần phải có bằng đại học hoặc kinh nghiệm trên 10 năm như ở trên.

Ngoài ra thì khi có chứng chỉ này cũng sẽ giúp bạn có thêm được khoảng 5 điểm cộng khi bạn muốn xét visa nhân lực chất lượng cao.

Làm cho công ty có chi nhánh ở Nhật Bản

Nếu bạn đang làm cho công ty ở Việt Nam có chi nhánh ở Nhật Bản thì các bạn có thể tìm kiếm cơ hội để sang Nhật theo diện nội bộ onsite sau đó thì relocate mình sang chi nhánh bên Nhật. Hiện nay có rất nhiều công ty Việt Nam đang cung cấp dịch vụ IT ở Nhật có những cơ hội như vậy chẳng hạn như FPT Software, Rikkei ...

Có điều bạn phải làm cho công ty ít nhất 1 năm để có thể đủ điều kiện để đi theo diện này và đa phần visa theo diện này sẽ có thời gian cố định.

Thành lập công ty

1 trong những cách khác đó là bạn thành lập một công ty và lấy visa loại Business Manager Visa. Để thành lập công ty thì đầu tiên là bạn phải chuẩn bị ít nhất 5 triệu yên khoảng 1 tỷ VND có trụ sở ở Nhật và có 1 kế hoạch kinh doanh cụ thể. 1 vài bạn đã có công ty lập trình ở Việt Nam có thể cân nhắc lựa chọn này.

Những điểm lưu ý về việc lấy visa kỹ sư

Ứng tuyển/ Tuyển dụng bằng Visa du lịch

Có trường hợp tuyển dụng người nước ngoài sang Nhật bằng visa ngắn hạn (hay còn gọi là Visa du lịch). Hoặc người có visa du lịch sang Nhật để tìm việc với mong muốn ở lại Nhật. Nhưng theo nguyên tắt thì đây là trường hợp phạm pháp. Nếu bị bắt sẽ bị cắt tư cách lưu trú/ visa. Cũng có nghĩa là từ giờ về sau sẽ rất khó khăn trong việc xin visa sang Nhật dù có công ty bảo lãnh. Hơn nữa, thời hạn lưu trú đối với visa du lịch chỉ 15 ngày, nếu cố tình ở lại khi quá hạn sẽ thành cư trú bất hợp pháp. Nếu bị bắt thì có thể bị cấm nhập cảnh trong vòng 5 năm.

Du học sinh làm thêm

Trường hợp du học sinh được công ty tại Nhật tuyển dụng thì sẽ phải đổi tư cách lưu trú. Nếu làm việc IT thì sẽ phải đổi thành visa kỹ sư Kỹ thuật/ Tri thức nhân văn/ Nghiệp vụ quốc tế (技術・人文知識・国際業務). Việc cần làm là đăng kí đổi tư cách lưu trú「在留資格変更許可申請」tại Cục xuất nhập cảnh. Trong trường hợp đó, thông tin về những việc đã làm thêm thời du học cũng là vấn đề mà Cục xuất nhập cảnh xem xét.

Theo nguyên tắc, du học sinh sẽ bị giới hạn thời gian làm thêm là 28 tiếng/1 tuần. Nếu không may lúc xét đổi tư cách lưu trú mà bị phát hiện làm quá giờ quy định thì cũng có khả năng bị trượt tư cách lưu trú. Theo kinh nghiệm cá nhân của mình thì nếu làm quá giờ thì hãy cố gắng đi học đầy đủ để tỉ lệ điểm danh là 100% nhé.

Kết Luận

Bài viết tổng hợp từng trường hợp cụ thể ứng với từng loại Visa mà các bạn làm IT có thể nhận được khi đến Nhật. Việc đến Nhật hiện nay không quá khó khăn so với các nước khác như Mỹ Anh Úc như các bạn có thể thấy ngay cả khi không có bằng đại học thì vẫn có những con đường để cho các bạn có thể đến Nhật làm việc.

Hy vọng rằng bài viết sẽ đem đến cho các bạn cái nhìn tổng quát về chính sách Visa cũng như có 1 định hướng rõ ràng cho tương lai của mình.